Paragraaf bedrijfsvoering

De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de sturing en beheersing van de gemeentelijke organisatie om de geplande beleidsdoelstellingen zo effectief als efficiënt mogelijk te realiseren via haar eigen bedrijfsprocessen.

Strategische koers

In 2023 zijn drie strategische bouwstenen vastgesteld ter voorbereiding op de toekomst van de organisatie. Het betreft:

• de bestuurlijke visie (vastgesteld door de raad in februari 2023);
• de omgevingsvisie (vastgesteld in juni 2023);
• de ambtelijke visie (vastgesteld in het najaar van 2023 binnen de organisatie).

De in de begroting 2025 opgenomen strategische personeelsplanning (SPP) heeft in de loop van 2025 een andere invulling gekregen.

De aanname van motie M12 ‘Basis op orde’ heeft hierin een heroriëntatie tot gevolg gehad. Daarbij is de prioriteit verschoven naar het versterken van de organisatorische basis, voordat nieuwe taken worden toegevoegd. De maatschappelijke opgaven uit de vastgestelde visies blijven richtinggevend, maar de uitvoering wordt afgestemd op de beschikbare organisatorische capaciteit.

 Versterking Uitvoeringskracht

De strategische personeelsplanning (SPP) is in 2025 omgevormd tot het project ‘Versterking Uitvoeringskracht’. De in het SPP-traject benoemde speerpunten zijn hierin meegenomen en vormen de basis voor de verdere doorontwikkeling van de organisatie. In 2025 zijn reeds voorbereidende en eerste uitvoerende stappen gezet binnen dit traject. Deze waren gericht op het versterken van de uitvoeringskracht van de organisatie, het verminderen van werkdruk en het borgen van kwaliteit en continuïteit in de uitvoering. Daarmee is in 2025 verder invulling gegeven aan het versterken van de organisatorische basis als voorwaarde voor het duurzaam kunnen uitvoeren van maatschappelijke opgaven.

Voorbereiding verkiezingen

In 2025 is de organisatie gestart met de voorbereidingen op de gemeenteraadsverkiezingen. In dat kader is een staat van de gemeente opgesteld, waarin de resultaten van de afgelopen bestuursperiode en de stand van zaken per eind 2025 zijn samengebracht.

Arbeidsmarktbenadering

De arbeidsmarkt blijft onder druk staan door aanhoudende krapte en een veranderende vraag naar personeel. Dit heeft ook in 2025 invloed gehad op de werving en selectie van medewerkers en de positionering van de organisatie als werkgever. In 2025 is daarom ingezet op het versterken van de arbeidsmarktbenadering. Onderdeel hiervan is het verbeteren van de zichtbaarheid van de organisatie en het aantrekkelijker presenteren van functies en teams richting potentiële kandidaten.
Een concreet onderdeel hiervan is de ontwikkeling van een interactieve promotievideo in samenwerking met Intractive. In deze video maken (potentiële) medewerkers op een laagdrempelige manier kennis met de gemeente en haar organisatieonderdelen. Medewerkers vertellen over hun werkzaamheden, er worden interactieve elementen zoals quizvragen toegepast en de video sluit af met een verwijzing naar actuele vacatures. Hiermee wordt op een eigentijdse manier invulling gegeven aan employer branding en recruitmentcommunicatie. 

Daarnaast is gewerkt aan het actualiseren van arbeidsvoorwaarden en regelingen, waaronder de woon-werkverkeerregeling, om beter aan te sluiten bij de huidige arbeidsmarkt en verwachtingen van (nieuwe) medewerkers.

Woon-werkverkeerregeling

In 2025 is een aangepaste regeling voor woon-werkverkeer ingevoerd. Waar voorheen uitsluitend gebruik kon worden gemaakt van fiscale uitruil via het Individueel Keuzebudget (IKB), is overgestapt op een directe reiskostenvergoeding op basis van gedeclareerde kilometers. De vergoeding vindt plaats tot het maximaal fiscaal onbelaste bedrag. Hiermee is de regeling vereenvoudigd en is de vergoeding beter in lijn gebracht met het daadwerkelijk gemaakte woon-werkverkeer.

Voormalig gemeentesecretaris 

Tijdelijke inhuur

In 2025 is, mede als gevolg van arbeidsmarktkrapte en organisatorische druk, gebruikgemaakt van tijdelijke inhuur. Deze inzet was gericht op het waarborgen van de continuïteit van werkzaamheden en het opvangen van piekbelasting en vacatures. De inzet van externe capaciteit is gedurende het jaar gevolgd, waarbij steeds een afweging is gemaakt tussen tijdelijke inhuur en structurele invulling van functies binnen de eigen organisatie. In lijn met de ontwikkeling naar versterking van de uitvoeringskracht blijft het uitgangspunt dat externe inhuur aanvullend en tijdelijk van aard is.

In onderstaande tabel is een totaaloverzicht opgenomen van de salarissen en inhuur van tijdelijk personeel (exclusief de vergoedingen voor raadsleden). Tevens is aangegeven hoe de personele lasten zijn verdeeld over de programma's. 

Integriteit

Integriteit is in 2025 organisatiebreed onder de aandacht gebracht via een combinatie van een digitale dilemmaoefening en fysieke sessies binnen teams. Medewerkers hebben gereflecteerd op integriteitscasussen en deze in groepsverband besproken. De deelname aan de digitale oefening was hoog. De fysieke sessies zijn in 2025 gestart en worden per organisatieonderdeel verder uitgerold.

Medewerkers onderzoek

Het periodieke medewerkers onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met de A2-organisaties. Na een aanbesteding is Effectory geselecteerd als uitvoerende partij.  In afwijking van de oorspronkelijke planning is besloten het medewerkers onderzoek in januari 2026 uit te zetten, om aansluiting te houden bij de andere A2-organisaties en vergelijkbaarheid van resultaten te waarborgen met het onderzoek uit 2022.

Verzuim

Het gemiddelde ziekteverzuim bedroeg in 2025 6,12% (2023: 5,4%, 2024: 7,00%). Daarmee is sprake van een daling ten opzichte van 2024. De meldingsfrequentie kwam uit op 0,87 (2023: 0,37, 2024: 0,67) en ligt daarmee onder het branchegemiddelde van 0,96. Het gemiddelde verzuim in de sector openbaar bestuur bedroeg 5,37% (gemiddelde over Q1 tot en met Q3 2025). Per 1 januari 2026 telde de organisatie 115 medewerkers.

Uit analyse van de verzuimcijfers blijkt dat psychische aandoeningen een belangrijke oorzaak vormen van het verzuim. Het merendeel van dit verzuim is niet werk-gerelateerd. Tegelijkertijd is ook sprake van overige verzuimoorzaken die gezamenlijk een groter aandeel vormen in het totale verzuimbeeld.

In 2025 is ingezet op het versterken van de verzuimbegeleiding en de samenwerking tussen HR, leidinggevenden en de arbodienst. Daarbij is sprake van een structurele opvolging van adviezen en een vaste overlegstructuur tussen betrokken partijen. Tegelijkertijd zijn aandachtspunten zichtbaar in de verdere samenhang tussen preventie- en verzuiminstrumenten binnen de organisatie.

Sinds 2004 werken de gemeenten Cranendonck, Heeze-Leende en Valkenswaard samen op het gebied van bedrijfsvoering en het onderdeel Werk & Inkomen. Hiervoor is een samenwerkingsverband opgezet: de Gemeenschappelijke Regeling A2-samenwerking, kortweg GRSA2.  De GRSA2 voert deze taken uit voor de 70.000 inwoners van de gemeenten Cranendonck, Heeze-Leende en Valkenswaard, als voor haar eigen interne organisatie. Deze paragraaf biedt inzicht in de ontwikkelingen omtrent bedrijfsvoering, gericht op het adequaat uitvoeren en het bieden van een kwalitatieve dienstverlening. Deze paragraaf geeft een toelichting op de onderdelen Bedrijfsvoering en Werk & Inkomen die belegd zijn bij de GRSA2.     

Organisatieontwikkelingen GRSA2

In 2025 heeft de GRSA2 verdere stappen gezet in de professionalisering en toekomstbestendigheid van de organisatie. Het bestuur heeft voor 2025 vier harmonisatiethema’s benoemd: E-HRM, budgetbeheer, arbeidsmarktstrategie en slimmer en efficiënter werken. Deze thema’s zijn in 2025 nader uitgewerkt en vertaald naar concrete acties en verbetermaatregelen. . Afronding staat gepland voor 2026.

De kwaliteit van de P&C-cyclus blijft een aandachtspunt voor de GRSA2. De gemeenteraden hebben zowel bij de begroting 2026 als de berap 2025 kritische zienswijzen ingediend. De accountant bevestigd in het rapport bij de jaarrekening 2025 het beeld dat de P&C-cyclus van de GRSA2 en het budgetbeheer verbeterd moeten worden. Het bestuur van de GRSA2 heeft opdracht gegeven om de aanbevelingen uit de managementletter 2025 van de GRSA2 uit te werken in een verbeterplan

Personele ontwikkelingen GRSA2

Ook in 2025 bleef het invullen van specialistische functies uitdagend als gevolg van de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. Waar noodzakelijk is tijdelijk gebruikgemaakt van externe inhuur om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen.

In 2025 was de instroom van medewerkers groter dan de uitstroom. Het ziekteverzuim bleef onder het landelijk gemiddelde, mede dankzij preventieve maatregelen en gerichte aandacht voor werkdruk en vitaliteit. Daarnaast is geïnvesteerd in opleiding en ontwikkeling, van medewerkers.

Doorontwikkeling dienstverlening

In 2025 lag het accent op het versterken van de interne organisatie en het realiseren van financiële beheersing als randvoorwaarde voor verdere ontwikkeling van de dienstverlening. De GRSA2 heeft een start gemaakt met het sturen op budgetten en doelmatigheid.

In 2025 heeft de GRSA2 uitvoering gegeven aan het Ontwikkelplan GRSA2 2025. Dit plan vloeit voort uit de keuzes die zijn gemaakt bij de begrotingswijziging en uit de benoemde harmonisatievraagstukken.  De samenwerking met de deelnemers vormde hierbij een belangrijke randvoorwaarde. In 2025 zijn nadere afspraken gemaakt en is gezamenlijk invulling gegeven aan de gekozen ontwikkelrichting. Daarbij is onderkend dat het succes van de ingezette verandering mede afhankelijk is van deze samenwerking en dat hier nog stappen in gezet kunnen worden.

Eind 2025 heeft de evaluatie van de GRSA2 plaatsgevonden, de uitkomsten zijn bestuurlijk gedeeld.

Informatieveiligheid en privacy

Gemeenten verwerken grote hoeveelheden (persoons)gegevens. Het is daarom essentieel dat informatie betrouwbaar, beschikbaar en beschermd blijft. Informatiebeveiliging en privacy blijven voor de gemeenten en de GRSA2 een kernonderdeel van professioneel en zorgvuldig werken.

Eind 2025 is het team formatief op sterkte gekomen. Hiermee is een basis gelegd om verder te bouwen aan de implementatie en borging van informatieveiligheid en privacy.

Daarnaast heeft de GRSA2 deelgenomen aan de gezamenlijke aanbesteding Cyberweerbaarheid, gericht op diensten die ondersteunen bij het verhogen van de digitale weerbaarheid en het voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving, zoals de Cyberbeveiligingswet (Cbw) en BIO2 (NIS2).

Gemeenten leggen jaarlijks verantwoording af over informatiebeveiliging via ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit).  ENSIA is gebaseerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en omvat onder meer een externe IT-audit voor de domeinen DigiD en Suwinet.

Belastingen
De Waarderingskamer heeft de GRSA2 opnieuw de best mogelijke beoordeling toegekend voor alle drie de deelnemende gemeenten. Het percentage formele bezwaren op de OZB is ten opzichte van 2024 gedaald.

Gegevensbeheer Basisregistraties

In 2025 heeft de GRSA2 ingezet op het borgen van de kwaliteit en actualiteit van de basisregistraties onder andere door inzet van verbeterde datadistributie-systeem en versnelde inwinning/uitvoering van objectdata. Daarnaast is er een nieuwe kaartviewer geïmplementeerd en uitgedragen aan de gemeenten waarmee de gemeenten sneller en beter inzicht in de eigen geografische data hebben en daardoor beter kan sturen. 

Informatie- en archiefbeheer
De GRSA2 heeft in 2025 het beleid en de meta-dataschema’s geactualiseerd en een kwaliteitszorgsysteem ingevoerd. Daarnaast is gestart met de gefaseerde overbrenging van archiefstukken naar het e-depot. De resterende activiteiten lopen volgens planning door in 2026

I&A- visie / ontwikkelingen

In 2025 zijn eerste stappen gezet in de uitvoering van het bijbehorende projectenportfolio op thema’s zoals dienstverlening, informatievoorziening, digitale veiligheid en de ICT-werkomgeving. De verdere uitwerking van de I&A-visie en ontwikkelingen zoals AI en data-gedreven werken zijn nader uitgewerkt en worden gedurende 2026 behandeld.

Werk & Inkomen

De werkzaamheden van de afdeling Werk & Inkomen volgden in 2025 de landelijke ontwikkelingen en de opgaven van de drie deelnemers. De aanbesteding van re-integratie- en participatietrajecten is afgerond, waardoor een actueel en passend ondersteuningsaanbod beschikbaar is gekomen. Daarnaast is het project Klant in Beeld gerealiseerd, waarmee inwoners uniform in beeld zijn gebracht en actuele informatie beschikbaar is via het W&I-datawarehouse.

In 2025 hebben de organisaties ingestemd met een breed minimabeleid. De GRSA2 heeft hiervoor een uitvoeringsplan opgesteld, gericht op een zo uniform en geharmoniseerd mogelijke uitvoering.

Daarnaast heeft de GRSA2 gewerkt aan de ontwikkeling van een nieuwe uitvoeringsvisie, gebaseerd op vertrouwen, gelijkwaardigheid en de kernwaarden van de wet. De mensgerichte aanpak is verder versterkt door professionalisering van klantmanagers en door het structureel inbedden van casuïstiek overleggen binnen de W&I-(sub)teams en het kernteamoverleg. Hiermee is de integraliteit en samenwerking binnen Werk & Inkomen verder verbeterd.

Ook in 2025 heeft het team Werk & Inkomen uitvoering gegeven aan tijdelijke regelingen, zoals het leefgeld voor Oekraïense vluchtelingen en ondersteuning van gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire.

Tot slot zijn in 2025 de voorbereidingen gestart voor de invoering van de Participatiewet in Balans (spoor 1), waarmee de basis is gelegd voor een tijdige en zorgvuldige implementatie van de nieuwe wettelijke kaders.

Met ingang van het jaar 2023 is de gemeente Heeze-Leende verplicht om zelf een rechtmatigheidsverantwoording op te stellen. Hiermee legt het College zelfstandig verantwoording af in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving.

De raad heeft een verantwoordingsgrens vastgesteld waarboven de afwijkingen (fouten en onduidelijkheden) moet worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De verantwoordingsgrens is vastgesteld op 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op €1.098.000. De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld volgens de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en de financiële- en controleverordeningen van onze gemeente. Daarnaast geldt het Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O) beleid als toetsingskader voor de rechtmatigheidsverantwoording. Tevens heeft het college van burgemeester en wethouders ook beschreven welke actie zij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen. 

Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € € 3.258.000 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 1.090.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 2.243.000 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. Per saldo resteert een onrechtmatigheid van € 1.014.000. Per saldo is dit lager dan de daarvoor gestelde grens van € 1.090.000.

De raad heeft met het College afgesproken dat onrechtmatigheden vanaf € 109.000 (rapportagegrens) in de paragraaf bedrijfsvoering worden toegelicht. Deze toelichting gaat in op de bevindingen van het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en het misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) criterium.

Begrotingscriterium

Het begrotingscriterium heeft betrekking op de grenzen van de baten en lasten in de door het bestuur geautoriseerde begroting. Het gaat hierbij tevens om de investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand komen.

De uitwerking van het begrotingscriterium in de rechtmatigheidsverantwoording volgt uit de financiële verordening artikel 12. Daarnaast is in 2025 de kadernota rechtmatigheid aangepast met een nadere uitwerking rondom het thema begrotingscriterium. Daarbij wordt het volgende schema gehanteerd:

In de rechtmatigheidsverantwoording worden de volgende afwijkingen verantwoord